Yusuf Boz
Geçtiğimiz hafta bana bir haber geldi: "İngiltere 5 milyon sterline vatandaşlık veriyormuş, doğru mu?" Kısa cevap: hayır, tam olarak değil. Ama uzun cevap, önümüzdeki 12 ay içinde yatırım göçü dünyasının en çok konuşulan konularından biri olacak gibi duruyor. O yüzden hem gerçeği netleştirelim hem de bunu Portekiz, Yunanistan ve Karayip (Grenada) alternatifleriyle yan yana koyup gerçekten kime ne kazandırdığına bakalım.
Önce gerçek ne, dedikodu ne?
Mayıs 2026'da Bloomberg'in gördüğü belgelere göre İngiltere hükümeti, varlık danışmanlarına "davetli" (invite-only) yeni bir yatırımcı vizesi taslağı gönderdi. Öneri şöyle: en az 5 milyon sterlin (~6,7 milyon dolar) yatırım yapan, öncelikli sektörlere (hızlı büyüyen İngiliz şirketleri gibi) para koyan bireylere 3 yıllık oturma izni, ardından kalıcı oturuma direkt yol.
Burada dört kritik nokta var, hiçbiri pazarlama malzemesi değil, gerçek:
- Bu bir oturum izni önerisi, vatandaşlık değil. Vatandaşlığa giden yol, kalıcı oturum + ek yıllar + dil/tarih sınavı gerektiriyor. Kısa yoldan pasaport yok.
- Gayrimenkul yatırımı bu programda hariç tutuluyor. 2022'de kapatılan eski Tier 1 vizesindeki spekülatif para akışı eleştirisinin tekrarlanmaması için bilinçli bir tercih. Yani "İngiltere'de ev al, oturum kazan" modeli bu değil.
- "Davetli" yapı, açık başvuru kanalı değil, seçilmiş bir havuz anlamına geliyor — sıkı vetting (inceleme) süreciyle.
- Henüz taslak aşamasında. İşçi Partisi'nin yerel seçimlerdeki ağır kaybı ve Başbakan Starmer üzerindeki baskı, planın hangi aşamada olduğunu belirsizleştiriyor. Resmiyet kazanana kadar hiçbir yatırımcıya "hazırlan" demek doğru değil.
Yani ortada gerçek bir sinyal var: İngiltere, 2022'de kovduğu sermayeyi geri çağırmaya çalışıyor. Ama henüz kapıda somut bir ürün yok.
Peki mevcut alternatifler ne durumda?
Bu haberi asıl ilginç kılan şey şu: İngiltere hâlâ taslak aşamasındayken, rakip programlar zaten çalışıyor, fiyatlıyor ve yatırımcı çekiyor. Kısa bir karşılaştırma:
Portekiz Golden Visa
Gayrimenkul rotası 2023'te kapandı, artık fon yatırımı ağırlıkta: minimum 500.000 avro (kültürel bağış rotası 200.000 avroya kadar iniyor). Yılda sadece 7 gün kalma şartı var — pasif bir program. Ama 2026'da vatandaşlık süresi 5 yıldan 10 yıla (AB/CPLP vatandaşları için 7 yıla) uzatıldı. Yani "hızlı AB pasaportu" argümanı artık eskisi kadar güçlü değil; bu artık uzun vadeli bir oturum stratejisi.
Yunanistan Golden Visa
250.000-800.000 avro bandında, bölgeye göre değişiyor (Atina/Selanik gibi yüksek talepli bölgelerde eşik daha yüksek). Bizim Notte tarafında sattığımız 38N Mikrolimano ve Halkidiki projeleri bu bandın içinde. Portekiz'e göre hâlâ daha erişilebilir ve gayrimenkul rotası açık — bu da onu Türk yatırımcı için en pratik AB girişi yapıyor.
Grenada Vatandaşlık Programı (CBI)
Burada oyun tamamen farklı. Oturum değil, doğrudan vatandaşlık satılıyor — ve gayrimenkul üzerinden:
- Ulusal Dönüşüm Fonu'na (NTF) 235.000 dolar bağış (geri dönüşü yok), veya
- Onaylı gayrimenkul projesinde 270.000 dolardan başlayan hisse yatırımı (5 yıl elde tutma şartıyla)
- Süreç 4-6 ay, Grenada'ya hiç gitmeden tamamlanabiliyor
- Grenada, ABD ile E-2 yatırımcı vizesi anlaşması olan tek Karayip CBI ülkesi — bu, Amerika'ya iş kurmak isteyen yatırımcılar için ciddi bir fark yaratıyor
- Pasaport 140+ ülkeye vizesiz erişim sağlıyor, Schengen ve İngiltere dahil
Peki karşılaştırınca tablo nasıl görünüyor?
| Program | Yol | Minimum yatırım | Süre | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| İngiltere (taslak) | Oturum → kalıcı oturum | £5 milyon | 3 yıl + sonrası | Belirsiz, henüz resmi değil |
| Portekiz Golden Visa | Oturum → vatandaşlık | €500.000 (fon) | 5 yıl oturum + 10 yıl vatandaşlık | AB pasaportu, uzun vadeli |
| Yunanistan Golden Visa | Oturum | €250.000-800.000 | Bölgeye göre değişir | AB oturumu, gayrimenkul rotası açık |
| Grenada CBI | Doğrudan vatandaşlık | $235.000 | 4-6 ay | Anında ikinci pasaport, ABD E-2 erişimi |
Benim yorumum
Türk yatırımcı için asıl soru "en prestijli ülke hangisi" değil, "hangi program benim gerçek ihtiyacımı çözüyor" olmalı. Üç farklı ihtiyaç, üç farklı cevap:
- Hızlı, düşük bütçeli ikinci pasaport ve seyahat özgürlüğü istiyorsan → Grenada. 6 ayda sonuç alırsın, gayrimenkul üzerinden yaparsan kira geliri de cebine girer.
- AB'de somut, kullanılabilir bir oturum ve gayrimenkul yatırımı istiyorsan → Yunanistan hâlâ en dengeli seçenek. Portekiz artık pasif fon yatırımına dönüştü, gayrimenkulle direkt bağı kalmadı.
- İngiltere'yi bekliyorsan → şimdilik bekle. Taslak resmiyet kazanmadan, gayrimenkul içermeyen ve "davetli" bir programa bel bağlamak erken. Ama gelişmeleri takip etmeye değer — özellikle İngiltere'nin 2022'de kapattığı kapıyı yeniden açması, global yatırım göçü rekabetinin ne kadar sertleştiğinin göstergesi.
Sonuç olarak İngiltere'nin hamlesi kulağa çekici geliyor ama şu an elle tutulur bir şey yok. Asıl haber şu aslında: dünya, hareketli sermaye için birbiriyle yarışıyor ve bu yarış Türk yatırımcının lehine işliyor — seçenekler artıyor, koşullar netleşiyor. Doğru zamanda doğru programı seçmek, "en ünlü ülke" peşinde koşmaktan daha değerli.
Bu yazı, kamuya açık kaynaklardan (Bloomberg, IMI Daily, resmi program dokümantasyonu) derlenen güncel bilgilerle Temmuz 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. İngiltere'deki program henüz taslak aşamasındadır ve resmi olarak yürürlüğe girmemiştir.
