Portekiz, Yunanistan ve Macaristan’daki yatırım yoluyla oturum programları farklı yönlerde değişirken, Karayip vatandaşlık programları biyometrik güvenlik adımları ve Avrupa Birliği’nin artan baskısıyla yeni bir döneme giriyor.
Yatırım yoluyla oturum ve vatandaşlık programlarında 2026 sonbaharı itibarıyla yeni bir denge oluşuyor. Avrupa ülkeleri, yatırımcı ilgisini tamamen kaybetmeden konut piyasası, güvenlik ve uzun vadeli uyum başlıklarında daha seçici bir çerçeve kurmaya çalışıyor. Karayip ülkeleri ise vatandaşlık programlarını korumak isterken uluslararası seyahat avantajlarını güvence altında tutmanın yollarını arıyor.
Portekiz’de Golden Visa devam ediyor, vatandaşlığa giden yol uzuyor
Portekiz Golden Visa programı yürürlükte kalmaya devam ediyor. Ancak programın gayrimenkul yatırımı üzerinden ilerlediği dönem geride kaldı. Güncel sistem; nitelikli yatırım fonları, araştırma faaliyetleri, şirket yatırımları, istihdam yaratılması ve kültürel mirasa katkı gibi gayrimenkul dışı rotalara dayanıyor.
Portekiz’de yatırımcılar açısından asıl değişim vatandaşlık tarafında yaşandı. Yeni vatandaşlık düzenlemesiyle birlikte, çoğu yabancı yatırımcı için vatandaşlığa başvuru öncesindeki yasal ikamet süresi 10 yıla çıktı. Bu nedenle Portekiz, hâlâ Avrupa’da güçlü bir oturum alternatifi olsa da pasaporta ulaşmak isteyen yatırımcılar için daha uzun vadeli bir planlama gerektiriyor.
Yunanistan’da yeni portföy modeli gündemde
Yunanistan Golden Visa programında mevcut sistem korunuyor. Gayrimenkul yatırımı yoluyla oturum izni alınabilen programda yatırım eşikleri bölgeye göre değişirken, kısa dönem kiralama ve Airbnb benzeri kullanım üzerindeki kısıtlamalar devam ediyor.
Son dönemin en dikkat çekici gelişmesi ise yabancı yatırımcıların tek bir taşınmaz yerine birden fazla konuttan oluşan bir portföyle başvuru yapabilmesine yönelik plan oldu. Yeni modelin, yalnızca uzun dönem kiralama amacı taşıyan konut yatırımlarını teşvik etmesi hedefleniyor.
Ancak bu model henüz yürürlüğe girmiş bir Golden Visa düzenlemesi değil. Dolayısıyla yatırımcıların, “birden fazla daire alarak Golden Visa” iddialarını mevcut bir hak gibi değil, düzenleme bekleyen bir politika önerisi olarak değerlendirmesi gerekiyor.
Macaristan: Konut değil, fon yatırımı odakta
Macaristan’ın Guest Investor Programme’i Avrupa’daki en dikkat çeken alternatiflerden biri olmaya devam ediyor. Ancak bu program, doğrudan konut satın alma modeline dayanmıyor. Yatırımcılar için ana seçenekler; uygun nitelikteki gayrimenkul fonlarına yatırım yapmak veya belirli koşullarla bağışta bulunmak.
Program kapsamında en az 250 bin avroluk uygun fon yatırımı yapılabiliyor. Oturum izni 10 yıla kadar verilebiliyor ve programda zorunlu asgari ikamet süresi bulunmuyor. Bu özellik, Avrupa’da yaşam planı yapmaktan çok uzun vadeli hareket özgürlüğü ve alternatif ikamet statüsü arayan yatırımcıların ilgisini çekiyor.
Karayip pasaportlarında asıl gündem: Biyometri ve AB riski
Antigua ve Barbuda, Dominika, Grenada, Saint Kitts ve Nevis ile Saint Lucia’nın vatandaşlık yoluyla yatırım programları açık kalmaya devam ediyor. Ancak eylül ayında gündem, yeni bir yatırım indirimi ya da kampanyadan çok daha stratejik iki başlığa kaydı: biyometrik güvenlik ve Avrupa Birliği ile ilişkiler.
Saint Kitts ve Nevis, 1 Eylül itibarıyla biyometrik kayıt sistemini pasaport üretim sürecine entegre etti. Parmak izi ve fotoğraf kaydı, hem yeni başvurular hem de mevcut vatandaşların pasaport yenileme süreçlerinde merkezi bir unsur hâline geliyor. Bu adım, Karayip pasaportlarının uluslararası güvenilirliğini artırmayı amaçlıyor.
Diğer yandan Avrupa Birliği’nin, bölgedeki vatandaşlık programlarının Haziran 2028’e kadar aşamalı olarak sonlandırılması yönündeki talebi dikkatle izleniyor. Bugün itibarıyla Karayip pasaportlarına yönelik genel bir Schengen vizesi zorunluluğu getirilmiş değil. Ancak yatırımcılar için vizesiz seyahatin artık değişmez bir avantaj olarak görülmemesi gerekiyor.
Yeni gerçeklik: Oturum, vatandaşlık ve seyahat özgürlüğü ayrı değerlendirilmelidir
2026 sonbaharında yatırım göçü piyasasının temel mesajı açık: Bir programın oturum vermesi, vatandaşlığa hızlı erişim sağlaması veya vizesiz seyahat avantajı sunması artık aynı anlama gelmiyor.
Portekiz oturum programını korurken vatandaşlık sürecini uzatıyor. Yunanistan yatırımı konut arzı hedefiyle yeniden şekillendirmeye hazırlanıyor. Macaristan doğrudan gayrimenkul yerine daha kontrollü fon yatırımı modelini sürdürüyor. Karayipler ise vatandaşlık programlarını korumaya çalışırken uluslararası denetim baskısıyla karşılaşıyor.
Notte Global, yatırım yoluyla oturum ve vatandaşlık süreçlerinde değişen mevzuatı, yatırımcının hedefleri ve uzun vadeli hareket planıyla birlikte değerlendirmeyi sürdürüyor.
Yusuf Boz Değerlendirmesi